Bir gayrimenkulün bütçesini yaparken çoğu kişi yalnızca satış fiyatını hesaba katar. Oysa emlak komisyonu, tapu harcı ve döner sermaye gibi kalemler toplam maliyete azımsanmayacak bir tutar ekler. Bu yazıda Gelibolu'da emlak alım satımında ödenen hizmet bedelini ve diğer masrafları, sürpriz yaşamamanız için sade bir dille anlatıyoruz.
Emlak komisyonu (hizmet bedeli) yasal olarak sınırlı mı?
Evet. Emlak ofislerinin alabileceği hizmet bedeli, Ticaret Bakanlığı'nın Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'inde düzenlenmiştir. Yönetmeliğe göre:
- Satışta: Hizmet bedeli toplamda satış bedelinin %4'ü ve KDV'sini geçemez. Bu bedel alıcı ve satıcıdan yarı yarıya, yani her birinden %2 + KDV olarak alınır.
- Kiralamada: Hizmet bedeli toplamda bir aylık kira bedeli ve KDV'sini geçemez ve kiracı ile kiraya verenden yarı yarıya alınır.
Bunlar üst sınırlardır; taraflar daha düşük bir bedelde anlaşabilir. Mevzuat zaman zaman güncellendiği için işlemden önce güncel oranları teyit etmenizi öneririz.
Hizmet bedeli ne zaman ödenir?
Hizmet bedeli genellikle satış gerçekleştiğinde, yani tapuda devir yapıldığında ödenir. Hizmet bedelinin hangi koşulda doğacağı, satıcı tarafında yetki sözleşmesinde, alıcı tarafında ise yer gösterme belgesinde yazılı olarak yer alır. Bu yüzden imzaladığınız belgeleri okumanız önemlidir.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta: Emlakçının size gösterdiği bir taşınmazı, emlakçıyı devre dışı bırakarak doğrudan sahibinden almanız hâlinde de imzaladığınız yer gösterme belgesine göre hizmet bedeli ödemeniz gerekebilir.
Tapu harcı
Tapu devrinde ödenen en büyük masraf kalemi tapu harcıdır. Satışta tapu harcı, beyan edilen satış bedeli üzerinden alıcı için %2, satıcı için %2 olarak hesaplanır. Uygulamada tarafların harcın tamamını kimin ödeyeceği konusunda farklı şekilde anlaştığı da görülür; bunu en başta konuşmak gerekir.
Beyan edilen bedel gerçek satış bedeli olmalıdır. Gerçeğe aykırı düşük beyan, hem vergi cezası hem de ileride satış bedelinin ispatında sorun riski doğurur.
Döner sermaye ve diğer masraflar
- Döner sermaye ücreti: Tapu müdürlüğünün işlem ücretidir; her yıl güncellenen sabit bir tutardır.
- Değerleme (ekspertiz) raporu: Kredi kullanılacaksa banka tarafından istenir.
- DASK: Konutlarda zorunlu deprem sigortası, tapu işlemi sırasında güncel bir poliçe istenir.
- Vekâletname: Tapuya kendiniz gidemiyorsanız noter masrafı.
- Abonelik devirleri: Dairelerde elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri için güvence bedelleri.
Örnek hesap: 4.000.000 TL'lik bir daire
Aşağıdaki tablo, hizmet bedelinin yönetmelikteki üst sınırdan alındığı ve tapu harcının yasal paylaşımla ödendiği varsayımıyla yapılmış yaklaşık bir hesaptır (KDV %20 kabul edilmiştir).
| Kalem | Alıcı | Satıcı |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli (%2) | 80.000 TL | 80.000 TL |
| Hizmet bedeli KDV'si | 16.000 TL | 16.000 TL |
| Tapu harcı (%2) | 80.000 TL | 80.000 TL |
| Toplam (yaklaşık) | 176.000 TL | 176.000 TL |
Bu tutarlara döner sermaye, DASK ve varsa ekspertiz gibi kalemler eklenir. Kısaca, alıcı olarak bütçenize satış fiyatının yaklaşık %4,5–5'i kadar ek masraf payı ayırmanız gerçekçi olacaktır.
Satıcılar için: değer artış kazancı vergisi
Taşınmazı edindikten sonraki 5 yıl içinde satarsanız, bazı durumlarda elde ettiğiniz kazanç için değer artış kazancı vergisi doğabilir. Bu konu kişisel duruma göre değiştiği için bir mali müşavire danışmanızı öneririz.
Gelibolu Yunus Emlak'ta hizmet bedeli
Hizmet bedelimizi ilk görüşmede açıkça konuşur, yetki sözleşmesi ve yer gösterme belgesinde yazılı olarak belirtiriz. Tapu günü ise harç hesabı ve randevu süreçlerinde yanınızda oluruz. Tapu sürecinin tüm adımlarını tapu devri adım adım yazımızda bulabilirsiniz.
Gelibolu'da almayı ya da satmayı düşündüğünüz bir gayrimenkul için toplam maliyeti birlikte hesaplayalım. İletişim sayfamızdan bize ulaşabilir ya da Gelibolu emlak ilanlarımıza göz atabilirsiniz.